Wygaszenie specjalnej pomocy dla uchodźców z Ukrainy

Opublikowano: 24.02.2026

Administracja publicznaEdukacja i szkolnictwoOchrona zdrowiaPomoc społecznaPrawo pracy

Ustawa stopniowo wygasza rozwiązania wynikające z ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy z 2022 roku, wprowadzając nowy system ochrony czasowej oparty na przepisach unijnych. Głównym celem jest uporządkowanie statusu prawnego obywateli Ukrainy przebywających w Polsce oraz dostosowanie systemu pomocy do aktualnej sytuacji.

Kogo dotyczy?

Obywatele Ukrainy przebywający w PolsceUrzędy gmin i wojewodowiePlacówki oświatowe przyjmujące uczniów z UkrainyPracodawcy zatrudniający obywateli UkrainyLekarze i pielęgniarki z UkrainyOśrodki pomocy społecznejBeneficjenci świadczeń rodzinnych i socjalnych

Najważniejsze zmiany

Wprowadzenie systemu ochrony czasowej w miejsce dotychczasowej specjalnej pomocy dla obywateli Ukrainy, opartego na decyzjach Rady UE
Obowiązek złożenia wniosku o nadanie numeru PESEL ze statusem UKR w ciągu 30 dni od przekroczenia granicy
Utworzenie rejestru beneficjentów ochrony czasowej prowadzonego przez Komendanta Głównego Straży Granicznej
Ograniczenie czasowe pomocy w zakwaterowaniu do 60 dni od wjazdu i maksymalnie 12 miesięcy od rozpoczęcia konfliktu
Możliwość automatycznego potwierdzenia profilu zaufanego i korzystania z aplikacji mObywatel dla beneficjentów ochrony czasowej

Praktyczne skutki dla obywateli

Wysoki wpływ - Obywatele Ukrainy będą musieli złożyć wniosek o nadanie numeru PESEL w ciągu 30 dni od wjazdu do Polski, aby zachować legalny status pobytu. Pomoc w zakwaterowaniu będzie ograniczona czasowo - maksymalnie do 60 dni. Osoby, które już przebywają w Polsce, będą mogły kontynuować korzystanie ze świadczeń tylko jeśli posiadają numer PESEL ze statusem UKR. Wprowadzono możliwość elektronicznego potwierdzania tożsamości przez aplikację mObywatel. Uczniowie z Ukrainy będą musieli przystępować do egzaminów ósmoklasisty na zasadach zbliżonych do polskich uczniów. Lekarze i pielęgniarki z Ukrainy, którzy uzyskali wcześniej zgodę na wykonywanie zawodu, zachowają swoje uprawnienia.

Terminy i wdrożenie

Wejście w życie głównych przepisów ustawy
05.03.2026

Zakończenie finansowania pomocy z Funduszu Pomocy
31.12.2026

Uchylenie art. 110 (przepisy przejściowe)
01.01.2027

Uchylenie art. 113 (kolejne przepisy przejściowe)
05.03.2027

Wejście w życie zmian w edukacji
01.09.2027

Kontekst

Ustawa jest odpowiedzią na przedłużający się konflikt zbrojny w Ukrainie i konieczność uporządkowania statusu prawnego obywateli Ukrainy w Polsce. Od wybuchu wojny w 2022 roku Polska przyjęła miliony uchodźców, którym zapewniono specjalną pomoc na podstawie ustawy z marca 2022 roku. Obecna ustawa dostosowuje polski system do unijnych przepisów o ochronie czasowej, jednocześnie stopniowo ograniczając zakres bezpośredniej pomocy państwa. Wprowadza bardziej sformalizowany system rejestracji i weryfikacji statusu beneficjentów, co ma uporządkować sytuację prawną i umożliwić lepszą kontrolę nad udzielaną pomocą.

Powyższe podsumowanie zostało wygenerowane przy pomocy sztucznej inteligencji (Claude AI) na podstawie pełnej treści ustawy. Ma ono charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowi oficjalnej interpretacji przepisów prawa. W celu uzyskania wiążących informacji, należy zapoznać się z pełnym tekstem ustawy.