Nowe zasady zawieszania uprawnień budowlanych

Kogo dotyczy?

Najważniejsze zmiany

• Zakaz wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie przez osoby zawieszone w prawach członka izby — zarówno w ustawie o samorządach zawodowych, jak i w Prawie budowlanym.
• Wprowadzenie okresu przejściowego 18 miesięcy od dnia 20 września 2026 r., w którym inwestorzy mogą stosować dotychczasowe przepisy techniczne przy sporządzaniu projektów zagospodarowania działki, projektów architektoniczno-budowlanych oraz przy budowach niewymagających pozwolenia.
• Zmiana zasad skreślania z listy członków izby za nieuiszczanie składek: skreślenie możliwe po roku zaległości, a zawieszenie — po ponad 6 miesiącach zaległości (w wysokości lub terminach określonych uchwałą Krajowego Zjazdu Izby).
• Pracodawca jest obowiązany zwolnić pracownika będącego członkiem organu izby lub wykonującego czynności na rzecz izby od pracy (bez prawa do wynagrodzenia), na wniosek okręgowej rady izby, jej przewodniczącego, Krajowej Rady Izby lub jej Prezesa; zasady kompensaty wynagrodzenia określa Krajowa Rada Izby.
• Zmiana procedury egzaminacyjnej po ukaraniu: osoba, która nie zdała egzaminu w wyznaczonym terminie, otrzymuje termin dodatkowy (nie krótszy niż 3 miesiące i nie dłuższy niż 6 miesięcy); nieuzyskanie oceny pozytywnej w terminie dodatkowym skutkuje stwierdzeniem utraty uprawnień budowlanych przez właściwy okręgowy sąd dyscyplinarny.

Praktyczne skutki dla obywateli

Średni wpływ - Architekt lub inżynier budownictwa zawieszony w prawach członka izby nie może w tym czasie wykonywać zawodu — projektować, kierować budową ani pełnić innych samodzielnych funkcji technicznych. Inwestorzy, którzy złożą stosowne oświadczenie organowi prowadzącemu postępowanie, mogą przez 18 miesięcy od 20 września 2026 r. sporządzać projekty budowlane według dotychczasowych przepisów technicznych, co daje czas na dostosowanie się do nowych regulacji. Przez ten sam okres dopuszcza się utrzymywanie i użytkowanie budynków mieszkalnych zgodnie z dotychczasowymi przepisami technicznymi. Postępowania dyscyplinarne i zawodowe wszczęte przed wejściem w życie ustawy i niezakończone toczą się według dotychczasowych przepisów.

Terminy i wdrożenie

Kontekst

Ustawa jest nowelizacją dwóch aktów prawnych: ustawy o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa z 2000 r. oraz Prawa budowlanego z 1994 r. Zmiany dotyczą głównie uszczelnienia systemu odpowiedzialności dyscyplinarnej i zawodowej w budownictwie oraz dostosowania przepisów do nowych regulacji technicznych, które weszły lub wchodzą w życie 20 września 2026 r. Ustawa wprowadza też przepisy przejściowe, które mają łagodzić skutki zmiany przepisów technicznych dla inwestorów realizujących inwestycje budowlane.