Nowe zasady wyborów w sołectwach i dzielnicach

Kogo dotyczy?

Najważniejsze zmiany

• Sołtys i członkowie rady sołeckiej muszą być wybierani w głosowaniu tajnym i bezpośrednim spośród nieograniczonej liczby kandydatów stale zamieszkujących na obszarze sołectwa i posiadających prawo wybieralności do rady gminy.
• Członkowie zarządu dzielnicy lub osiedla muszą być wybierani przez radę dzielnicy (osiedla) spośród kandydatów posiadających prawo wybieralności do rady gminy.
• Członkowie rady dzielnicy (osiedla) i zarządu osiedla, w którym organem uchwałodawczym jest ogólne zebranie mieszkańców, muszą być wybierani w głosowaniu tajnym i bezpośrednim spośród nieograniczonej liczby kandydatów posiadających prawo wybieralności do rady gminy.
• Wprowadzono nowy przepis (art. 37e) określający trzy przyczyny wygaśnięcia mandatu członka organu jednostki pomocniczej: śmierć, pisemna rezygnacja oraz utrata prawa wybieralności do rady gminy lub jego brak w dniu wyborów. Przed podjęciem uchwały o wygaśnięciu mandatu z powodu utraty prawa wybieralności rada gminy musi umożliwić zainteresowanemu złożenie wyjaśnień.
• Nowe przepisy o wygaśnięciu mandatu (art. 37e) stosuje się również do członków organów jednostek pomocniczych wybranych przed wejściem w życie ustawy.

Praktyczne skutki dla obywateli

Średni wpływ - Mieszkańcy sołectw, dzielnic i osiedli zyskują gwarancję, że wybory ich lokalnych władz będą odbywać się w głosowaniu tajnym i bezpośrednim. Kandydaci na te funkcje muszą spełniać wymóg posiadania prawa wybieralności do rady gminy. Osoby pełniące funkcje w organach jednostek pomocniczych mogą stracić mandat w trzech ściśle określonych przypadkach: śmierci, złożenia pisemnej rezygnacji lub utraty prawa wybieralności. Przed podjęciem uchwały o wygaśnięciu mandatu z powodu utraty prawa wybieralności zainteresowany ma prawo złożyć wyjaśnienia radzie gminy.

Terminy i wdrożenie

Kontekst

Ustawa nowelizuje ustawę o samorządzie gminnym z dnia 8 marca 1990 r. Zmiany dotyczą funkcjonowania jednostek pomocniczych gminy, takich jak sołectwa, dzielnice i osiedla. Celem nowelizacji jest ujednolicenie i doprecyzowanie zasad wyborów władz tych jednostek oraz wprowadzenie jednolitych reguł wygasania mandatów ich członków, których dotychczas brakowało w ustawie.