Nowe zasady nadzoru i wymogów dla banków

Opublikowano: 14.09.2026

Administracja publicznaPodatki i finanseSądownictwo i wymiar sprawiedliwości

Ustawa nowelizuje Prawo bankowe oraz kilkadziesiąt innych ustaw, wdrażając unijne dyrektywy dotyczące nadzoru nad bankami i instytucjami finansowymi. Wprowadza nowe wymogi dotyczące zarządzania ryzykiem (w tym ryzykiem klimatycznym ESG), wzmacnia nadzór nad kadrą kierowniczą banków oraz reguluje zasady działania oddziałów banków spoza Unii Europejskiej w Polsce. Zmiany mają na celu dostosowanie polskiego prawa do aktualnych standardów unijnych w zakresie bezpieczeństwa systemu finansowego.

Kogo dotyczy?

Banki krajoweOddziały instytucji kredytowych z UE działające w PolsceOddziały banków spoza UE (tzw. oddziały z państw trzecich) działające w PolsceCzłonkowie zarządów i rad nadzorczych bankówKadra kierownicza wyższego szczebla banków (w tym dyrektorzy finansowi i kierownicy komórek kontroli wewnętrznej)Finansowe spółki holdingoweKomisja Nadzoru Finansowego i jej pracownicyFirmy audytorskie badające bankiKredytobiorcy korzystający z kredytów hipotecznych i konsumenckich

Najważniejsze zmiany

Wprowadzenie nowej kategorii prawnej 'oddział z państwa trzeciego' (zastępującej dotychczasowe pojęcie 'oddział banku zagranicznego') oraz objęcie tych oddziałów kompleksowym nadzorem KNF, w tym obowiązkiem badania i oceny nadzorczej przeprowadzanej po raz pierwszy do 31 grudnia 2027 r.
Rozszerzenie wymogów dotyczących kwalifikacji i oceny osób pełniących kluczowe funkcje w bankach (m.in. dyrektorów finansowych, kierowników komórek kontroli wewnętrznej): obowiązkowa ocena przed powierzeniem funkcji, a następnie co 24 miesiące (w bankach istotnych co 12 miesięcy), z obowiązkiem niezwłocznego odwołania osoby niespełniającej wymogów.
Wprowadzenie obowiązku uwzględniania ryzyka ESG (środowiskowego, społecznego i ładu korporacyjnego) w zarządzaniu bankiem, w tym opracowania planów dotyczących ryzyka ESG obejmujących mierzalne cele i procesy monitorowania ryzyk w perspektywie krótko-, średnio- i długoterminowej.
Wzmocnienie wymogów dotyczących niezależności i konfliktu interesów pracowników KNF: nowe obowiązki zbywania udziałów i instrumentów finansowych (termin 6 miesięcy od wejścia w życie ustawy), składania oświadczeń majątkowych oraz zakazy podejmowania zatrudnienia po odejściu z KNF.
Nałożenie na walne zgromadzenie banku obowiązku przyjęcia polityki różnorodności w składzie rady nadzorczej (w terminie 9 miesięcy od wejścia w życie ustawy) oraz rozszerzenie wymogów dotyczących składu i kompetencji organów banku o uwzględnienie ryzyka ESG.

Praktyczne skutki dla obywateli

Średni wpływ - Dla przeciętnego klienta banku ustawa nie wprowadza bezpośrednich zmian w warunkach korzystania z usług bankowych. Pośrednio jednak wzmocnienie nadzoru nad kadrą kierowniczą banków i wymogi dotyczące zarządzania ryzykiem (w tym klimatycznym) mają zwiększyć bezpieczeństwo i stabilność instytucji finansowych. Oddziały banków spoza UE działające w Polsce zostaną objęte nowym reżimem nadzorczym, co może wpłynąć na warunki ich działalności. Istniejące oddziały banków zagranicznych mogą kontynuować działalność na dotychczasowych zasadach do czasu rozpatrzenia przez KNF stosownego wniosku, pod warunkiem jego złożenia do 10 lutego 2027 r.

Terminy i wdrożenie

Wejście w życie większości przepisów ustawy
28.09.2026

Wejście w życie przepisów dotyczących m.in. oddziałów z państw trzecich, nadzoru KNF i szeregu zmian w ustawach powiązanych
11.01.2027

Termin złożenia wniosku przez istniejące oddziały banków zagranicznych do KNF (warunek kontynuacji działalności)
10.02.2027

Pierwsze przekazanie informacji przez banki (art. 41w ust. 1 i 3 Prawa bankowego)
31.03.2027

Pierwsze badanie i ocena nadzorcza oddziałów z państw trzecich przez KNF
31.12.2027

Pierwszy przegląd przez KNF (art. 48u Prawa bankowego)
31.12.2027

Kontekst

Ustawa stanowi implementację unijnych dyrektyw z 2024 r. (m.in. dyrektywy CRD6 – 2024/1619 oraz dyrektywy 2024/2994) oraz służy stosowaniu unijnych rozporządzeń (m.in. CRR3 – 2024/1623), które reformują europejskie ramy nadzoru bankowego. Zmiany są częścią szerszego pakietu regulacyjnego UE mającego na celu wzmocnienie odporności sektora bankowego, ujednolicenie zasad nadzoru nad oddziałami banków spoza UE oraz włączenie ryzyk klimatycznych i ESG do standardowego zarządzania ryzykiem w instytucjach finansowych. Ustawa zmienia łącznie kilkadziesiąt polskich ustaw, ujednolicając terminologię i dostosowując krajowe przepisy do nowych wymogów unijnych.

Powyższe podsumowanie zostało wygenerowane przy pomocy sztucznej inteligencji (Claude AI) na podstawie pełnej treści ustawy. Ma ono charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowi oficjalnej interpretacji przepisów prawa. W celu uzyskania wiążących informacji, należy zapoznać się z pełnym tekstem ustawy.