Nowe zasady likwidacji kopalń i wsparcia górników

Opublikowano: 18.12.2025

Górnictwo i energetykaGospodarkaOchrona środowiskaPomoc społecznaPrawo pracy

Ustawa wprowadza nowe mechanizmy wsparcia dla górnictwa węgla kamiennego, w tym zasady likwidacji kopalń, przekazywania majątku oraz system osłon socjalnych dla pracowników w ramach stopniowego wygaszania działalności wydobywczej do 2049 roku.

Kogo dotyczy?

Pracownicy kopalń węgla kamiennegoPrzedsiębiorstwa górniczeSamorządy na terenach górniczychZakład Ubezpieczeń SpołecznychAgencja Rozwoju Przemysłu

Najważniejsze zmiany

Przedłużenie okresu wsparcia dla górnictwa węgla kamiennego do 2027 roku
Wprowadzenie nowych osłon socjalnych dla górników (urlopy górnicze do 5 lat, odprawy do 170 000 zł)
Możliwość nieodpłatnego przekazywania kopalń między przedsiębiorstwami górniczymi
Zwolnienie likwidowanych zakładów górniczych z opłat środowiskowych i wpłat na PFRON
Finansowanie likwidacji kopalń i osłon socjalnych z dotacji budżetowych i skarbowych papierów wartościowych

Praktyczne skutki dla obywateli

Wysoki wpływ - Górnicy otrzymają gwarancję zatrudnienia lub atrakcyjne świadczenia socjalne, w tym urlopy górnicze z 80% wynagrodzenia lub jednorazowe odprawy do 170 000 zł zwolnione z podatku. Samorządy będą mogły nieodpłatnie przejmować nieruchomości od kopalń na cele publiczne. Proces likwidacji kopalń zostanie rozłożony w czasie, co ma złagodzić skutki społeczne transformacji energetycznej. Budżet państwa przeznaczy na te działania ponad 10 mld zł w latach 2026-2035.

Terminy i wdrożenie

Wejście w życie ustawy
01.01.2026

Przedłużenie okresu wsparcia dla górnictwa
do 31.12.2027

Okres likwidacji kopalń z systemem osłon socjalnych
01.01.2026-31.12.2049

Zakończenie wypłacania świadczeń z urlopów górniczych
31.12.2054

Kontekst

Ustawa jest częścią szerszego planu transformacji energetycznej Polski, zakładającego stopniowe odchodzenie od węgla jako głównego źródła energii. Zmiany wynikają z polityki klimatycznej UE oraz konieczności dostosowania sektora górniczego do malejącego zapotrzebowania na węgiel. Celem jest zapewnienie sprawiedliwej transformacji, która zminimalizuje negatywne skutki społeczne i gospodarcze dla regionów górniczych, szczególnie na Śląsku.

Powyższe podsumowanie zostało wygenerowane przy pomocy sztucznej inteligencji (Claude AI) na podstawie pełnej treści ustawy. Ma ono charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowi oficjalnej interpretacji przepisów prawa. W celu uzyskania wiążących informacji, należy zapoznać się z pełnym tekstem ustawy.