Nowe uprawnienia Inspekcji Pracy w walce z umowami śmieciowymi

Kogo dotyczy?

Najważniejsze zmiany

• Inspekcja Pracy może wydawać decyzje administracyjne stwierdzające istnienie stosunku pracy, gdy zawarto umowę cywilnoprawną zamiast umowy o pracę
• Wprowadzono możliwość uzyskania płatnej interpretacji indywidualnej (40 zł) od Głównego Inspektora Pracy w sprawie charakteru stosunku prawnego
• Dwukrotne podwyższenie kar za naruszenia prawa pracy - grzywny wzrastają z 1000-30000 zł do 2000-60000 zł
• Rozszerzono możliwości kontroli zdalnych i elektronicznej wymiany dokumentów przez Inspekcję Pracy
• Utworzono system wymiany danych między Inspekcją Pracy, ZUS i Krajową Administracją Skarbową w celu lepszego wykrywania naruszeń

Praktyczne skutki dla obywateli

Wysoki wpływ - Pracownicy zatrudnieni na umowach śmieciowych (zlecenie, dzieło) zamiast umów o pracę będą mogli liczyć na skuteczniejszą ochronę - Inspekcja Pracy sama będzie mogła stwierdzić istnienie stosunku pracy decyzją administracyjną, bez konieczności długiego procesu sądowego. Pracodawcy naruszający prawo będą płacić dwukrotnie wyższe kary. Osoby niepewne charakteru swojej umowy będą mogły za 40 zł uzyskać interpretację od Głównego Inspektora Pracy. Kontrole będą bardziej ukierunkowane dzięki lepszej wymianie danych między instytucjami. Pracodawcy, którzy dobrowolnie naprawią nieprawidłowości w ciągu 12 miesięcy od wejścia ustawy, unikną kar.

Terminy i wdrożenie

Kontekst

Ustawa jest odpowiedzią na powszechny problem zatrudniania pracowników na umowach cywilnoprawnych (zlecenie, dzieło) zamiast umów o pracę, co pozbawia ich podstawowych praw pracowniczych i zabezpieczenia społecznego. Dotychczasowe narzędzia Inspekcji Pracy były niewystarczające - mogła jedynie kierować sprawy do sądów, co było długotrwałe i kosztowne. Nowe uprawnienia mają usprawnić walkę z tzw. umowami śmieciowymi i szarą strefą zatrudnienia. Ustawa wpisuje się w szerszy trend wzmacniania ochrony praw pracowniczych i uszczelniania systemu ubezpieczeń społecznych.