Nowe zasady leczenia substytucyjnego osób uzależnionych

Opublikowano: 27.07.2026

Administracja publicznaBezpieczeństwo publiczneOchrona zdrowia

Ustawa kompleksowo reformuje system leczenia substytucyjnego osób uzależnionych od opioidów, wprowadzając nowe procedury wydawania zezwoleń dla podmiotów leczniczych, centralny wykaz pacjentów oraz możliwość prowadzenia leczenia w ramach ordynacji lekarskiej. Reguluje również kwestie związane z obrotem środkami odurzającymi i substancjami psychotropowymi przez służby mundurowe i jednostki ratownicze.

Kogo dotyczy?

Osoby uzależnione od opioidówPodmioty lecznicze prowadzące programy leczenia substytucyjnegoLekarze psychiatrzy i specjaliści psychoterapii uzależnieńMarszałkowie województwSłużba WięziennaNarodowy Fundusz ZdrowiaPolicja, Służba Ochrony PaństwaZespoły ratownicze i medyczneProducenci maku i konopi włóknistychGłówny Inspektor Farmaceutyczny

Najważniejsze zmiany

Wprowadzenie dwóch form leczenia substytucyjnego: w ramach programu leczenia substytucyjnego oraz w ramach ordynacji lekarskiej z użyciem buprenorfiny
Utworzenie Centralnego Wykazu Osób Objętych Leczeniem Substytucyjnym, aby zapobiec jednoczesnej rejestracji pacjenta w więcej niż jednym programie
Nowe szczegółowe warunki dla podmiotów leczniczych prowadzących leczenie substytucyjne, w tym wymogi kadrowe, lokalowe i organizacyjne
Umożliwienie funkcjonariuszom służb mundurowych, zespołom ratowniczym i medycznym posiadania i stosowania produktów leczniczych zawierających środki odurzające bez konieczności uzyskiwania zezwoleń
Uproszczenie procedur dla jednostek naukowych, laboratoriów antydopingowych i Narodowego Instytutu Leków w zakresie posiadania środków odurzających do celów badawczych

Praktyczne skutki dla obywateli

Wysoki wpływ - Osoby uzależnione od opioidów będą miały łatwiejszy dostęp do leczenia substytucyjnego, w tym możliwość otrzymywania leków w ramach zwykłej ordynacji lekarskiej. Pacjenci długoterminowi będą mogli otrzymywać leki na dłuższe okresy (do 14 dni), co ograniczy konieczność codziennych wizyt w placówce. Centralny wykaz pacjentów zapobiegnie nadużyciom polegającym na jednoczesnym korzystaniu z kilku programów. Służby ratownicze i mundurowe będą mogły szybciej reagować w sytuacjach kryzysowych dzięki uproszczonemu dostępowi do niezbędnych leków. Podmioty lecznicze będą musiały spełnić bardziej szczegółowe wymogi, co może poprawić jakość opieki, ale też ograniczyć liczbę placówek oferujących takie leczenie.

Terminy i wdrożenie

Wejście w życie ustawy
26.08.2026

Możliwość składania wniosków o dostęp do Centralnego Wykazu przez lekarzy prowadzących leczenie w ramach ordynacji lekarskiej
26.02.2027

Termin dostosowania podmiotów leczniczych do nowych wymogów
26.08.2027

Kontekst

Ustawa implementuje przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/1322 w sprawie Agencji Unii Europejskiej ds. Narkotyków (EUDA). Reforma ma na celu poprawę dostępności i jakości leczenia osób uzależnionych, uporządkowanie systemu nadzoru nad obrotem środkami odurzającymi oraz dostosowanie polskiego prawa do standardów europejskich. Wprowadzenie Centralnego Wykazu ma zapobiec nadużyciom i poprawić bezpieczeństwo pacjentów. Zmiany uwzględniają również potrzeby służb mundurowych i ratowniczych działających w sytuacjach kryzysowych, w tym poza granicami kraju.

Powyższe podsumowanie zostało wygenerowane przy pomocy sztucznej inteligencji (Claude AI) na podstawie pełnej treści ustawy. Ma ono charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowi oficjalnej interpretacji przepisów prawa. W celu uzyskania wiążących informacji, należy zapoznać się z pełnym tekstem ustawy.