Nowe zasady dla uczelni po ewaluacji naukowej

Kogo dotyczy?

Najważniejsze zmiany

• Uczelnie z kategorią B mogą dokończyć rozpoczęte przewody doktorskie, ale nie mogą wszczynać nowych
• Uczelnie z kategorią C tracą prawo do nadawania stopni doktora - przewody przejmuje podmiot wyznaczony przez Radę Doskonałości Naukowej
• Szkoły doktorskie w jednostkach z kategorią B mogą kontynuować kształcenie obecnych doktorantów, ale nie mogą rekrutować nowych
• Utrata uprawnień doktorskich staje się trwała, jeśli w kolejnej ewaluacji uczelnia ponownie otrzyma kategorię B lub C
• Uczelnia, która utraciła uprawnienia, musi pokryć koszty przewodu doktorskiego swoich absolwentów w innej instytucji

Praktyczne skutki dla obywateli

Średni wpływ - Dla doktorantów i osób przygotowujących rozprawy doktorskie oznacza to potencjalne zmiany w miejscu obrony doktoratu - jeśli ich uczelnia otrzymała niską ocenę, mogą musieć przenieść się do innej instytucji. Osoby planujące rozpoczęcie studiów doktoranckich powinny sprawdzić wyniki ewaluacji swojej uczelni, gdyż jednostki z kategorią B nie mogą już przyjmować nowych doktorantów. Uczelnie z niskimi ocenami mają czas do kolejnej ewaluacji na poprawę sytuacji, ale jeśli się to nie uda, stracą uprawnienia na stałe. Pozytywnym aspektem jest to, że rozpoczęte już przewody doktorskie będą mogły być dokończone, a koszty ewentualnej zmiany uczelni poniesie macierzysta instytucja.

Terminy i wdrożenie

Kontekst

Ustawa jest odpowiedzią na wyniki drugiej ewaluacji jakości działalności naukowej za lata 2022-2025, która wykazała, że niektóre uczelnie i instytuty naukowe nie spełniają wymaganych standardów jakości badań naukowych. System ewaluacji, wprowadzony ustawą Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce z 2018 roku, ma na celu podniesienie poziomu nauki w Polsce poprzez weryfikację jakości działalności naukowej i powiązanie jej z uprawnieniami do nadawania stopni naukowych. Ustawa chroni prawa doktorantów, którzy rozpoczęli już kształcenie, jednocześnie wymuszając na słabszych jednostkach poprawę lub utratę uprawnień.